Laatste wijziging: donderdag 2 december 2020

 

Beekdal wandeltocht Beetsterzwaag (GEANNULEERD)

Categorie
Wandeltocht
Datum
31 oktober 2020 08:00 - 18:00
Locatie
Zalencentrum 'De Buorskip'Vlaslaan 26, 9244 CH Beetsterzwaag

BEEKDALROUTE IN DE BOSSEN VAN BEETSTERZWAAG.

De tweede wandeltocht in de serie FLAL-tochten van het nieuwe wandelseizoen 2020/2021 start in Beetsterzwaag.
Deze dorpsnaam bestaat uit twee delen nl. Beets en Zwaag. De naam Beets is afgeleid van beek, waarmee de beek De Boorne / Koningsdiep / Ald Djip wordt bedoeld. Zwaag verwijst naar weiland en grasland.

In de 19e eeuw vestigden zich in Beetsterzwaag vele adellijke families in hun riante buitenverblijven, zoals van Lynden, Fockens, van Boelens, Harinxma, Lyclama à Nijeholt, enz.
De meeste uitgestrekte graslanden werden door deze families omgetoverd tot fraaie bossen met rechte eiken- en beukenlanen en heidevelden.

De start vindt plaats in de Buorskip, dat oorspronkelijk een koprompboerderij van plm. 1850 aan het Kerkepad Oost was. In 1975 werd het door de gemeente Opsterland gekocht en verbouwd tot dorpshuis.

Vrij snel na de start wandelen we over de Freulesingel langs het Lyclamahûs (1833) van de gelijknamige adellijke familie met er naast het Koetshûs. In 1977 werd dit statige gebouw door de gemeente Opsterland verbouwd tot gemeentehuis, terwijl de raadsvergaderingen in het Koetshûs plaatsvinden. Door de achtertuin van het gemeentehuis verlaten we de adellijke sfeer en lopen we in zuidelijke richting langs Talant.

Beetsterzwaag staat bovendien bekend als dorp van de zorg. Revalidatie Friesland is gehuisvest in het adellijke statige pand van Cornelia (1920) en de Corneliastichting aan het begin van de Hoofdstraat, waar de lichamelijke gezondheidszorg centraal staat.
Tijdens onze wandeling passeren wij Talant (voorheen Borneroord). In dit bijzondere dorp verblijven de leefgroepen (geestelijke gezondheidszorg) in woonhuizen en doen aan dagbesteding. Sinds september vorig jaar worden de oude gebouwen vervangen door nieuwbouw.

Na de bouwactiviteiten verlaten we het op een zandrug gelegen Beetsterzwaag over de Walle, dat sinds de late middeleeuwen als waterkering functioneerde.
Via de Koefenne (fenne is een weiland) wandelen we over de bosrand naar het zuidelijker en lager gelegen beekdal van het Koningsdiep.
Het beekje, een oerriviertje (rechts zichtbaar) stamt uit de voorlaatste ijstijd (150.000 jaar geleden), toen er ook al sprake was van de opwarming van de aarde. Ons land was bedekt met een dikke ijskap van ruim 100 m. die toen smolt. Het smeltwater zocht haar weg naar een lager gelegen gebied in het westen en noorden (Noordzee). Het water uit het oerriviertje de Boorne/Koningsdiep/Ald Djip, dat ontsprong in het gebied van Allardsoog (Bakkeveen/Drie Provinciënpunt) stroomde naar het noorden en vormde daar zelfs de Middelzee.
In de periode van 900 – 1300 na Chr. ontstonden aan weerskanten van het beekje de eerste nederzettingen met vaste bewoners. Door de regelmatige overstromingen zochten deze bewoners steeds vaker de hoge zand- en keileemruggen op, die de nodige bescherming boden.
Op de heenweg passeren we dit beekje op de Zandlaan en op de terugweg nogmaals op het Hemrikerpaed. Tijdens onze wandeling lopen we door twee vroegere nederzettingen op de zuidkant van de beek nl. Lippenhuizen en Hemrik (late Middeleeuwen), die beide op een zandrug liggen.

Na de rust volgen we de kaarsrechte Opsterlandse Compagnonsvaart, waarover de turven uit het hoogveen van Jubbega werden vervoerd. Deze turfvaart liet de adel graven om het bruine goud uit de veengebieden af te kunnen voeren.

Na de Hemrik komen we in Sparjebird, dat 80 jaar geleden (begin WO II) is ontstaan als werkkamp van de Duitsers. De bewoners van deze kampen waren vooral werklozen en voormalige Nederlandse beroepsmilitairen, zogenaamde vrijwilligers. Ze vormden heidegrond om tot vruchtbaar bouwland.
Na de bevrijding kreeg Sparjebird in juni een nieuwe bestemming. Het werd een interneringskamp met N.S.B.-ers. Later werd het een Bewarings- en Verblijfskamp voor jeugdige Politieke Delinquenten.
Eind jaren ’60 wordt Sparjebird een speelbos met spelweken voor wel 1500 schoolkinderen uit de gemeente Opsterland.
Later verschijnt er een blokhut en is het toegankelijk voor dagrecreanten, openlucht spelen, enz.

Via de Bûtewei en het Hemrikerpaed passeren we nogmaals het Koningsdiep en de Poostweg richting Olterterp. De bossen in dit gebied zijn door de adellijke familie van Boelens, die hier op een slot van 1793 verbleven, aangelegd op de onvruchtbare grond. In 1903 werd dit slot afgebroken en vervangen door een landhuis, waarin nu It Fryske Gea is gehuisvest. Via de Achterwei en Kerkepad Oost eindigen we weer bij de Buorskip, onze startlocatie.

Opmerking:
Op de terugweg wandelen we regelmatig op trajecten van het Groot Friesland Pad (LAW 14).

De uitzetters, Fokke Veenstra en Franke Kooiker.

 
 

Alle datums

  • 31 oktober 2020 08:00 - 18:00